De beste leeftijd om te samenwonen of te trouwen? Relatie leeftijd bij samenwonen of huwelijk en scheidingskansen

 

Jaap Dronkers & Ton Emery

Maastricht Universiteit & EUR/NIDI

 

Al jaren is een standaarduitkomst in het onderzoek naar scheidingskansen dat trouwen op een latere leeftijd samenhangt met lage scheidingskansen. Een recente analyse van Amerikaanse data trekt dit in twijfel. In een blog post, laat Nicholas Wolfinger zien dat tegenwoordig Amerikanen die rond hun 30ste trouwen de laagste scheidingskansen hebben. Hij vond dat de lineaire negatieve relatie tussen leeftijd bij huwelijk en scheidingskans vervangen is door een kwadratische relatie. Hij laat zelfs zien dat de scheidingskansen die na hun 30ste voor de eerste keer trouwden licht hoger liggen dan die rond hun 30ste huwden. Dronkers liet vervolgens in zijn blog post zien dat ook in Europa die kwadratische relatie de samenhang tussen leeftijd bij huwelijk en scheidingskans beter beschrijft dan een lineaire. Ook in de meeste Europese landen lijkt met het oog op het scheidingsrisico 30-35 jaar de beste leeftijd om voor de eerste keer te trouwen of een permanente relatie te beginnen. In sommige gevallen liggen de scheidingskansen van diegenen die trouwden na hun 35ste trouwden ook hoger dan die rond hun 30ste huwden.

                  Dronkers heeft de data Gender and Generations Programme (GGP) voor zijn analyse van 11 Europese landen gemaakt. Wij gebruiken in dit blog over Nederland het Onderzoek Gezinsvorming 2003 van het CBS. Het omvat 8145 mannen en vrouwen van 18 tot en met 62 jaar, geboren in de periode 1940-1984. Wij maken analyseren alleen het eerste huwelijk of de eerste relatie (al dan niet met (later) trouwen) van deze mannen en vrouwen.

Voor zowel huwelijk als relatie vinden wij ook voor Nederland geen lineair negatief verband maar een kromlijnige. Tabel 1 geeft een samenvatting daarvan voor de relaties.  De tabel laat duidelijk zien dat vroeg gesloten relaties (voor 25 jaar) een grote kans op verbreking hebben. Bij relaties vanaf 25-29 lijkt deze daling af te zwakken en soms zelfs om te slaan in een lichte stijging (relaties begonnen rond 30-34 na een duur van 15-19 jaar; rond 40-45 begonnen met duur van 5-9 jaar).

 

Tabel 1: Percentage verbreken relaties per leeftijd bij 1ste relatie en duur van de relatie

 

 

Leeftijd bij 1ste relatie

Duur relatie

totaal

15-19

20-24

25-29

30-34

35-39

40-44

0-4

.62

.88

.68

.50

.45

.35

.12

5-9

.40

.83

.48

.25

.20

.04

.14

10-14

.25

.57

.29

.15

.11

.13

.00

15-19

.25

.49

.27

.14

.21

.00

.00

20-24

.12

.17

.15

.05

.00

.00

 

25-29

.07

.15

.07

.06

.00

 

 

30-34

.01

.00

.01

.02

 

 

 

35-39

.01

.00

.02

 

 

 

 

Totaal

.27

.49

.28

.20

.23

.16

.08

 

Tabel 2 laat zien dat ook vroeg gesloten huwelijken (voor 25 jaar) een grote kans op scheiding hebben. Bij huwelijken gesloten vanaf het 25ste jaar lijkt deze daling af te zwakken. Maar alleen diegenen die huwden tussen hun 30ste en 34ste jaar hebben een grotere scheidingskans na 20-24 jaar huwelijk dan diegenen die even lang gehuwd zijn, maar tussen hun 25ste en 29ste jaar huwden

 

Tabel 2: Percentage scheidingen per leeftijd bij 1ste huwelijk en duur van huwelijk

 

 

Leeftijd bij huwelijk

Duur huwelijk

totaal

15-19

20-24

25-29

30-34

35-39

40-44

0-4

.39

.91

.70

.29

.18

.12

.12

5-9

.33

.84

.56

.26

.10

.06

.07

10-14

.23

.55

.38

.13

.11

.06

.00

15-19

.25

.62

.31

.13

.11

.11

.00

20-24

.12

.19

.16

.05

.11

.00

 

25-29

.08

.13

.09

.05

.00

 

 

30-34

.01

.00

.01

.02

 

 

 

35-39

.01

.00

.01

 

 

 

 

Totaal

.19

.35

.21

.14

.12

.08

.06

 

De oorzaken van hoge scheidingskansen van vroeg begonnen relaties is vaak onderzocht: te weinig rond gekeken en te verschillende ontwikkeling doorgemaakt. Maar de afzwakking is nieuw en moeilijker te verklaren. Een goede kandidaat lijkt het gebrek aan geschikte partners voor late starters. Zij hebben een grotere kans op partners die al een relatie achter de rug hebben, omdat er nog weinig leeftijdsgenoten over zijn zonder een eerdere relatie. Paren, waarvan een van de partners al eens een scheiding hebben meegemaakt, hebben zelf ook een grotere kans te scheiden. De Nederlandse data laten het helaas niet toe deze verklaring te toetsen.

                  Het kromlijnig verband tussen leeftijd bij eerste relatie en verbrekingskansen laat echter zien dat huwelijk en scheiding geen uitsluitend individuele kwesties tussen twee volwassenen zijn. Zij maken deel uit van de maatschappelijke ontwikkelingen, ongeacht individuele bedoelingen en overtuigingen.